Wyprysk z podrażnienia: dlaczego częsty kontakt z wodą szkodzi dłoniom?
Opublikowano Autor
Wyprysk z podrażnienia jest stanem zapalnym związanym z uszkodzeniem bariery skóry. Rozwija się, gdy czynniki chemiczne lub fizyczne uszkadzają jej powierzchnię szybciej, niż skóra potrafi ją naprawić. Substancje drażniące usuwają z zewnętrznej warstwy skóry tłuszcze i naturalny czynnik nawilżający. Ułatwia to przenikanie kolejnych substancji drażniących i rozwój zapalenia.
Wśród codziennych czynników drażniących DermNet wymienia wodę i mydła, a wśród narażeń zawodowych także detergenty oraz pracę wymagającą częstego moczenia rąk. Znaczenie ma nie tylko rodzaj substancji, ale również jej ilość, stężenie oraz czas i częstotliwość kontaktu. Do uszkodzenia może dokładać się szorowanie skóry. Podrażnienie często wynika z łącznego działania kilku czynników, a nie jednego silnego bodźca.
Przy dostatecznie dużym narażeniu wyprysk z podrażnienia może wystąpić u każdego. Szczególnie podatne są osoby z atopowym zapaleniem skóry. Zawodowy wyprysk rąk często dotyczy osób wykonujących pracę na mokro: przy sprzątaniu, we fryzjerstwie, w kontakcie z żywnością czy w ochronie zdrowia.
Przewlekła postać może rozwijać się przy powtarzanej ekspozycji lub działaniu łagodnych czynników drażniących. Początkowo pojawiają się suchość i pękanie skóry, a z czasem mogą dołączyć zaczerwienienie i świąd. Taki przebieg pokazuje, dlaczego istotne jest uwzględnienie powtarzających się kontaktów, nie tylko pojedynczego zdarzenia.
Same objawy nie wystarczają do ustalenia przyczyny zmian na dłoniach. Rozpoznanie opiera się na badaniu i dokładnym wywiadzie, obejmującym także narażenia zawodowe. Nie istnieje pojedynczy test potwierdzający wyprysk z podrażnienia. Lekarz może potrzebować testów płatkowych, aby odróżnić go od alergicznego wyprysku kontaktowego; obie postacie mogą też współistnieć.
Źródło
DermNet (Wayback), 22.10.2021: https://web.archive.org/web/20211022230325id_/https://dermnetnz.org/topics/irritant-contact-dermatitis
Zdjęcie: Adoscam, CC BY-SA 4.0 (https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0), Wikimedia Commons, https://commons.wikimedia.org/wiki/File%3ALavage_de_mains_%C3%A0_l%27eau_au_robinet_dans_un_laboratoire_au_B%C3%A9nin.jpg. Zmiany: Bez kadrowania i retuszu.